ร่วมสืบสาน “ ประเพณีลอยกระทง” อย่างถูกต้องตามหลักวัฒนธรรมไทย

ร่วมสืบสานประเพณีลอยกระทงอย่างถูกต้องตามหลักวัฒนธรรมไทย

ร่วมสืบสานประเพณีลอยกระทงอย่างถูกต้องตามหลักวัฒนธรรมไทย หากกล่าวถึงประเพณีอันโดนเด่นและมีชื่อเสียงของประเทศไทยแล้วล่ะก็ เชื่อได้เลยว่าเลยว่าหนึ่งในนั้นต้องมีประเพณีลอยกระทงติดอันดับอยู่อย่างแน่นอน

ลอยกระทง เป็นประเพณีที่มีการสืบทอดกันมาอย่างยาวนานตั้งแต่สมัยโบราณ มักจัดขึ้นในช่วงโอกาส  ตรงกับวันเพ็ญขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒ ซึ่งอยู่ในช่วงนํ้าหลาก มีที่มาจากพิธีกรรมเกี่ยวกับนํ้า

ซึ่งมีความเชื่อถือกันมาตั้งแต่โบราณว่า น้ำ คือแม่คงคา เป็นสิ่งที่หล่อเลี้ยงชีวิตให้เกิดความอุดมณ์สมบูรณ์และให้ประโยชน์ต่างๆไม่ว่าจะเป็นการนำมาใช้อาบ ใช้กิน ใช้ดื่ม และนำไปใช้หล่อเลี้ยงพืชพันธ์ต่างๆให้เจริญเติบโตงอกงาม ทำให้น้ำกลายเป็นสิ่งที่ขาดไปไม่ได้เลยในการดำรงชีวิต ถือได้ว่าเป็นสิ่งที่มีคุณแก่เรา ดังนั้น การแสดงออกถึงความสำนึกบุญคุณ การขอขมาลาโทษ และการกล่าวขอบคุณต่อธรรมชาติและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ถือได้ว่าเป็นสิ่งที่ควรกระทำอย่างยิ่ง จึงก่อให้เกิดประเพณีการลอยกระทงนี้ขึ้นมานับแต่ในอดีตและสืบสานต่อมาจนถึงปัจจุบัน

แต่คงน้อยคนนักที่รู้ว่าจริงๆแล้วคำว่าลอยกระทงนั้นเพิ่งจะมีการปรากฎบนพงศาวดารของกรุงรัตนโกสินทร์ สมัยรัชกาลที่ นี้นี่เอง โดยหากได้ลองค้นหาคำว่าลอยกระทงตั้งแต่ในสมัยสุโขทัยคงไม่มีทางเจอแน่นอน เพราะในสมัยพ่อขุนรามคำแหงนั้นได้มีการจารึกบนหลักศิลาเพียงชื่อว่า   เผาเทียน เล่นไฟซึ่งมีความหมายกว้างๆคือ การทำบุญไหว้พระ ส่วนมัยกรุงศรีอยุธยานั้นได้พบชื่อจากวรรณคดีและเอกสารในสมัยกรุงศรียุธยาตอนต้น เพียงแค่ชักโคม ลอยโคม แขวนโคม และลดชุดลอยโคมลงน้ำเท่านั้น

 

 

Cr.tinytotsinternational

 

นอกจากประเพณีลอยกระทงจะมีขึ้น เพื่อขอขมาพระแม่คงคา แต่นอกจากนั้นคุณค่าของประเพณีนี้ยังส่งผลอันดีงามในอีกหลายเรื่อง อาทิ

  1. ส่งเสริมคุณค่าต่อครอบครัว = ทำให้สมาชิกในครอบครัวได้ทำกิจกรรมร่วมกัน เช่น การได้ร่วมกันประดิษฐ์กระทง แล้วนำไปลอยนํ้าเพื่อแสดงความกตัญญูกตเวทีต่อนํ้าที่ให้ คุณประโยชน์
  2. ส่งเสริมคุณค่าต่อชุมชน = ทำให้เกิดความสมัครสมานสามัคคีในชุมชน เช่น ร่วมกันคิดประดิษฐ์กระทง เป็นการส่งเสริมและสืบทอดศิลปกรรมด้านช่างฝีมือ
  3. ส่งเสริมคุณค่าต่อสังคม = ก่อให้เกิดความเอื้ออาทรต่อสิ่งแวดล้อม ในการช่วยกันรักษาความสะอาดของแม่น้ำลำคลอง
  4. ส่งเสริมคุณค่าต่อศาสนา = ถือเป็นการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาและรักษาความเชื่ออันดีงามเอาไว้ ในบางท้องถิ่นเช่นทาง ภาคเหนือ เชื่อว่าการ ลอยกระทงนั้นเป็น การบูชารอยพระพุทธบาทของพระพุทธเจ้า และยังจัดให้มีการทำ บุญทำ ทาน การปฏิบัติ ธรรมและฟังเทศน์ด้วย

โดยในปัจจุบันเรายังคงสามารถเห็นกิจกรรมที่ผิดไปจากประเพณีโบราณดั้งเดิมหลายๆประการ เช่น

  1. การจุดดอกไม้ไฟ ประทัด หรือพลุ ซึ่งก่อให้เกิดอันตรายที่ปรากฎเห็นในทุกๆปี
  2. การประกวดนางนพมาศ ไม่ควรให้ความสำ คัญมากเกินไปจนกลายเป็น กิจกรรมหลักของประเพณี
  3. การประดิษฐ์กระทง ตามหลักประเพณีโบราณแล้วจะเลือกใช้ใบตองในการประดิษฐ์กระทงและตกแต่งด้วยดอกไม้ และวัสดุจากธรรมชาติทั้งสิ้น ซึ่งในปัจจุบันได้เลือกใช้วัสดุในการนำมาประดิษฐ์กระทงกันอย่างหากหลาย ซึ่งบางสิ่งบางอย่างก็ส่งผลเสียต่อสภาพแวดล้อมและแม่น้ำลำคลอง

 

แล้วล่ะก็ เชื่อได้เลยว่าเลยว่าหนึ่งในนั้นต้องมีประเพณีลอยกระทงติดอันดับอยู่อย่างแน่นอน
Cr.Travel Trueid

 

ในความเป็นจริงแล้วนั้นกิจกรรมที่ชาวไทยควรพึงปฏิบัติกันในวันลอยกระทง นั่นคือ

1. การร่วมกันรักษาความสะอาดแม่นํ้าลำ คลอง ทั้งก่อนและหลังเสร็จงานลอยกระทง

2. การทำบุญ ทำทาน การฟังเทศน์การปฏิบัติธรรม ตามประเพณีของแต่ละท้องถิ่น

3. การประดิษฐ์กระทงด้วยวัสดุที่ทำมาจากธรรมชาติ

4. การจัดขบวนการแห่กระทงจากหมู่บ้าน โรงเรียน หรือชุมชนต่างๆ

5. การจัดกิจกรรมการประกวดต่างๆ เช่น การประกวดกระทง ประกวดโคมลอย

6. การนำกระทงไปลอยในแม่นํ้าลำ คลอง

ประเพณีลอยกระทง เป็นประเพณีที่มีความสวยงามและมีคุณค่าทั้งในแง่ของ แบบแผนประเพณีและธรรมเนียมการปฏิบัติ ที่มีเสน่ห์และไม่เหมือนชาติใดในโลก ซึ่งนี่คือหัวใจหลักที่ทำให้ประเทศของเรานั้นได้รับคำชมเชยจากชาวต่างชาติ ว่าเป็นประเทศที่มีประเพณีน่าสนใจที่สุด อีกประเทศหนึ่งของโลก

และจากคำชมเชยต่างๆเหล่านี้เองที่ทำให้ชาวต่างชาติ ต่างต้องการอยากที่จะเรียนรู้ประเพณีต่างๆของเราด้วยกัน ดังนั้นเราควรที่จะรักษาและสืบทอดประเพณีให้เป้นเหมือนดั่งอดีตที่เคยได้คงกระทำกันมา เพื่อไม่ให้คุณค่าของวัฒนธรรมประเพณีไทยนั้นตองเสื่อมคุณค่าและสูญหายไป